مرتضى مطهرى

80

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

درس چهارم : تاريخچهء فقه و فقهاء ( 3 ) 21 . شيخ على بن عبد العالى كَرَكى ، معروف به محقق كَرَكى يا محقق ثانى . از فقهاى جبل عامل است و از اكابر فقهاى شيعه است . در شام و عراق تحصيلات خود را تكميل كرده و سپس به ايران ( در زمان شاه تهماسب اول ) آمده و منصب شيخ الاسلامى براى اولين بار در ايران به او تفويض شد . منصب شيخ الاسلامى بعد از محقق كركى به شاگردش شيخ على منشار ، پدر زن شيخ بهائى رسيد و بعد از او اين منصب به شيخ بهائى واگذار شد . فرمانى كه شاه تهماسب به نام او نوشته و به او اختيارات تام داده و در حقيقت او را صاحب اختيار واقعى و خود را نماينده او دانسته است معروف است . كتاب معروف او كه در فقه زياد نام برده مىشود جامع المقاصد است كه شرح قواعد علامه حلّى است . او علاوه بر اين ، المختصر النافع محقق و شرايع محقق و چند كتاب ديگر از علامه و چند كتاب از شهيد اول را حاشيه زده و يا شرح كرده است . آمدن محقق ثانى به ايران و تشكيل حوزه در قزوين و سپس در اصفهان و پرورش شاگردانى مبرّز در فقه سبب شد كه براى اولين بار پس از دوره صدوقين ، ايران مركز فقه شيعه بشود . محقق كركى ميان سالهاى 937 و 941 درگذشته است . محقق كركى شاگرد على بن هلال جزايرى و او شاگرد ابن فهد حلّى بوده است . ابن